Ana Sayfa Su'ya DairEKOLOJİ Deniz Koruma Alanları Kılavuzu, bilimsel yayında paylaşıldı

Deniz Koruma Alanları Kılavuzu, bilimsel yayında paylaşıldı

Yazar: Selma ALTIN

Akdeniz Koruma Derneği’nin Deniz Koruma Alanlarındaki tecrübelerinin de yer aldığı ve okyanusların korunması için çığır açan nitelikteki Deniz Koruma Alanları Kılavuzu, Science Dergisi’nde yayımlandı.

Akdeniz Koruma Derneği Başkanı Zafer Kızılkaya’nın da yazarları arasında bulunduğu “Deniz Koruma Alanları Kılavuzu: Okyanus İçin Küresel Hedeflere Ulaşma Sistemi” isimli bilimsel yayın, altı kıtadaki 39 kurumdan 43 deniz ve sosyal bilimci tarafından hazırlandı. Yayın, Deniz Koruma Alanları (DKA’lar) aracılığıyla dünyada okyanus koruma anlayışının gelişmesine ve küresel hedeflere ulaşmak için biyoçeşitlilik kaybının tersine çevrilmesi konularına katkı sunmayı amaçlıyor. 

“Deniz Koruma Alanları Kılavuzu: Okyanus İçin Küresel Hedeflere Ulaşma Sistemi (A Framework to Achieve Global Goals for the Ocean)” adlı bilimsel yayın, okyanusların korunması için deniz koruma alanlarının bütüncül şekilde planlayıp oluşturmak ve izleyip değerlendirebilmek için küresel yol haritası niteliğinde. DKA Kılavuzu, koruma çalışmalarının düzeyini tam, yüksek, hafif ve minimum olarak dört sınıfta tanımlayarak tüm DKA’lar için izleme ve değerlendirme çalışmalarına da ortak dil kazandırıyor ve okyanusların korunması için etkili çözümler içeriyor. 

Bilim insanlarının on yıllık çalışmaları sonucunda hazırlandı

Kılavuzun, dünya okyanuslarını kurtarmak için DKA’ların nasıl planlanması gerektiğine dair deneyimlerinden oluştuğunu belirten Zafer Kızılkaya sözlerini şöyle sürdürdü; “Gökova Körfezi’nde Türkiye’de ilk kez hayata geçirdiğimiz Deniz Koruyuculuğu Sistemi ve sistemin biyoçeşitlilik ve kıyı balıkçılığı üzerine yarattığı etkiler konusundaki tespit ve tecrübelerimizin, bu yayınla okyanus koruma çalışmalarına yön vermesinden onur duyuyoruz. Okyanuslara Gökova Körfezi’nden fayda sağlamak, ülkemizin başarılarındandır. Yayının zamanlaması da okyanuslar ve DKA’lar için son derece önemlidir. Zira ülkeler 2022’de Çin’in Kunming kentinde Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin ‘2030 yılına kadar okyanusların en az yüzde 30’unu koruma’ hedefini müzakere etmeye hazırlanıyor. Bilim insanlarının on yıllık çalışmalarının sonuçları ile hazırlanan DKA Kılavuzu, bu müzakerelere de yön verecek”.

Geçmişteki okyanus ekosistemleri, türler ve habitatlar bakımından bol ve çeşitliydi. 
Zamanla, genişleyen ve yoğunlaşan insan faaliyetleri okyanus ekosistemlerini tüketti ve sistem yapısını bozdu.
DKA’lar, iklim azaltma stratejileri ve okyanusun daha sürdürülebilir kullanımlarıyla bağlantılı olarak, biyolojik çeşitliliği ve insan refahı için ihtiyaç duyulan esnek ekosistemleri koruyabilir ve eski haline getirebilir. 
Etkinleştirme koşulları karşılanırsa, farklı koruma seviyeleri farklı sonuçlara yol açacaktır.

Deniz Koruma Alanları Kılavuzu tutarsızlıkları ortadan kaldırıyor

DKA’lar okyanus koruma için merkezi bir araç olmasına rağmen tüm DKA’lar aynı değil. Çeşitli hedeflere, beklentilere ve etkililik derecelerine sahip birçok DKA türü bulunuyor. Bazı DKA’lar her türlü su ürünleri avcılığına kapalıyken, diğerleri hemen hemen tüm avcılık türlerine açık. DKA’ların bir kısmı etkin yönetim planlarıyla aktif yönetime sahipken, bir kısmı yalnızca kâğıt üzerinde varlık gösteriyor. Bu nedenlerle DKA’lar için hedefler ve koruma sonuçları farklılık gösteriyor. 

Bu tutarsızlık, herhangi bir DKA’dan beklenebilecek koruma sonuçlarına ilişkin yanlış beklentilere neden olarak okyanusların ne kadarının ‘korunduğu’ hakkında da farklı sonuçları beraberinde getiriyor. Bu durum, gerçek ilerlemeyi engelleyerek dikkatleri hem insanların hem de doğanın yararına sağlıklı bir okyanusa ulaşma hedefinden uzaklaştırma riski yaratıyor. DKA’ların nasıl kategorize edileceğine veya olası sonuçlarının nasıl belirleneceğine dair rehber bulunmaması, bu sorunların temel nedeni. Deniz Koruma Alanları Kılavuzu, bu tutarsızlıkların ortadan kalkmasına hizmet etmek üzere hazırlandı.

İlgili Diğer Haberler

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul et Daha fazla oku