Ortaokul öğrencilerinden plastik atık elektronik takip sistemi

İTÜ GVO Dr. Natuk Birkan Ortaokulu öğrencileri hayalet ağların ürettiği plastik atıkların yerini bulacak elektronik takip sistemi geliştirdi.

Deniz ekosistemleri tüm dünyada ve Türkiye’de, plastik kirliliği nedeniyle ciddi bir tehdit altında. Her yıl milyonlarca ton plastik atık denizlere karışırken, bunların önemli bir kısmını balıkçılar tarafından kaybedilen veya terk edilen “hayalet ağlar” oluşturuyor. Bu ağlar, kontrolsüz avlanmaya devam ederek deniz canlılarına büyük zarar veriyor.

İTÜ GVO Dr. Natuk Birkan Ortaokulu öğrencilerinden oluşan Çevrenin Genç Sözcüleri ekibi, yaptıkları araştırmalarda hayalet ağların Marmara ve Ege denizi başta olmak üzere tüm denizlerimizde büyük kayıplara yol açtığını tespit etti. Verilere göre; her yıl yaklaşık yüzde 2 oranında balıkçı ağı denizlerde kaybolurken, bu ağlar, nesli tükenmekte olan birçok canlıya zarar veriyor. Mikroplastiklere dönüşerek besin zincirine karışan bu ağlar, ekosistemi ve insan sağlığını tehdit ediyor.

Önce sorunu tespit ettiler ardından çözüm önerileri geliştirdiler

Öğrenciler, çözüm üretmek amacıyla ilk adımda konuyu daha iyi anlamak üzere, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi’nden Prof. Dr. Adnan Ayaz ile görüşmeler gerçekleştirdi. Prof. Ayaz hayalet ağların denizde kaldıkları sürece balıklar için büyük sorun oluşturduğunu ve ekosisteme ciddi zararlar verdiğini belirtti. Öğrenciler daha sonra Sarıyer bölgesindeki balıkçılarla yapılan görüşmelerde, bazı ağların kötü hava koşulları ve teknik aksaklıklar nedeniyle denizde kaldığını öğrendiler. Balıkçılar ayrıca kaçak avlanma yapan bazı kişilerin, yakalanmamak için ağlarını kasten denize bıraktığını ve bu nedenle daha sıkı denetimlerin hayata geçirilmesinin önemli olduğuna dikkat çektiler. 

Öğrenciler son aşamada İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Dr. Oktay Eren Türeyen ile de görüşerek çözüm önerileri hazırladılar. Bu adımda, hayalet ağların yerini tespit edebilmek amacıyla, okuldaki maker atölyesinde Arduino tabanlı bir prototip geliştirildiler. Öğrencilerin ürettiği elektronik takip sistemi, balıkçıların kaybolan ağlarını bulmalarına yardımcı olmayı amaçlıyor. Çevrenin Genç Sözcüleri ayrıca, okulda farkındalık çalışmaları yapılarak akranlarının bu konuda bilinçlenmesi sağladılar. Gönüllüler, denizlerdeki hayalet ağ tehdidine karşı kamuoyunun dikkatini çekmek ve yetkililerin daha etkin önlemler almasını sağlamak için farkındalık çalışmaları sürdürmeyi planlıyor. Gençler, sürdürülebilir bir deniz yaşamı konusunda toplumu sorumluluk almaya davet ediyor.