Çiğnediğiniz sakız hangi ürüne dönüşüyor?
Sakız çiğnemek herkes için evrensel bir meşgale sayılır. Ancak, sonucu, sıklıkla insanların sokaklara attığı, temizlemesi pahalıya mal olan sakız yığınıdır.
Zürich Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre; her yıl dünya çapında yaklaşık 374 milyar sakız tanesi satılıyor. Bunların çoğu, çiğnendikten sonra ya çöp olarak katı atık sahasına gönderiliyor ya da yerlere atılıyor -ki bu da büyük miktarda vakit ve nakite mal oluyor-.
2009 yılında kurulan İngiltere merkezli Gumdrop (GUM-TEC olarak biliniyor) şirketi, çiğnenmiş sakızı önce plastiğe, ardından, kahve fincanı, yemek saklama kutusu, gitar penası gibi yeni ürünlere dönüştürülmesini sağladı.
Gumshoe, Münih’teki Tasarım Müzesi koleksiyonuna eklendi ve San Francisco’daki ‘Küresel İklim Eylemi Zirvesi’ sırasında ‘Temiz Devrim: Daha İyi Bir Dünya için Hollanda Tasarımı’ sergisinde gösterildi.
Gumdrop’un ana ürünü; çiğnenmiş sakızların içine atıldığı, yuvarlak, parlak pembe bir kutu. Kutu dolduktan sonra, kapalı döngü geri dönüşüm işlemi yaratmak üzere başka bir kutu veya farklı plastik ürünler yapmak için dönüştürülebiliyor.
Çiğnenmiş sakızlar ayakkabıya dönüşüyor
Gumdrop şirketinin sahibi ve tasarımcısı olan Anna Bullus, sakızın sentetik lastikten olduğunu fark ettiklerini ve bundan yeni bir tür lastik üretebildiklerini belirtiyor. Sadece geri dönüştürülebilir bileşenlerden yapılan ayakkabı Gumshoe, Gumdrop tarafından üretiliyor ve bileşenlerinin yüzde 20’si sakızdan meydana geliyor. Dört çift ayakkabı için 1 kilogram çiğnenmiş sakız kullanılıyor.
Gumshoe bileşenleri granüller haline getirilmiş ve daha sonra şehrin bir haritasına sahip olan ayakkabının tabanına kalıplanmış. Ayakkabının bileşenleri normal lastik kadar kuvvetli, ancak yapışıklığı bulunmuyor. Gumshoe projesi, dünyanın sakızdan üretilen ilk ayakkabı geri dönüşüm projesi. Ayakkabının tabanı bu malzemeden, geri kalanı ise deriden yapılıyor.
Ayakkabılar pembe, siyah veya kırmızı renk seçenekleriyle Haziran ayında satışa sunuldu. Fiyatı ise yaklaşık 190 Euro, yani yaklaşık 1000 Türk Lirası.
Gumdrop döngüsü
Temizleme maliyeti üretim maliyetinden iki kat fazla
Her sene neredeyse 1,5 milyon kilogram sakız, Amsterdam sokaklarında yerlere atılıyor ve bunu temizlemek, şehre milyon dolarlara mal oluyor. Birleşik Krallık’ta yerel yönetimler, sertleşmiş sakız lekelerini kaldırımlardan kazımak veya buharlı temizleyiciler ile bunları yok etmek için yılda yaklaşık 60 milyon sterlin harcıyor. Bazı durumlarda, sakızın kendisi 4 cent maliyetine sahipken tek bir sakız parçasını temizlemek 2 dolara mal oluyor.
Bazı ülkeler ya da bölgeler, sakızı yasaklayarak soruna çözüm yarattılar. Örneğin, Disney’in tema parkları, gözetim maliyetlerini önlemek için sakız satmıyor. Bazı havaalanlarında sakız satılmıyor. Singapur’da reçetesiz sakız satın alamazsınız.
