2030 yılına kadar ‘kömürden adil çıkış’ talebi

Yıllardır kömürün gölgesinde yaşayan Türkiye’nin farklı illerinden ekoloji örgütleri, 5 Haziran Dünya Çevre Günü öncesinde, mevcut kömürlü termik santrallerin 2030 yılına kadar kademeli olarak kapatılması için ‘Kömürden Adil Çıkış: Hedef 2030’ talebini bir bildiriyle paylaştı. Bildiri, Türkiye’nin 13 ilinde, eş zamanlı basın açıklaması ve eylemlerle kamuoyuna sunuldu.

İmzacıları arasında Muğla, Kahramanmaraş, Çanakkale, Antalya, İzmir, Denizli, Sivas, Adana, Balıkesir, Bursa, Eskişehir, Hatay, Karaman gibi illerde yıllardır kömüre karşı mücadele eden 17 kurumun bulunduğu bildiride, kömür madenciliği ve kömürlü termik santraller nedeniyle bölgede yaşayanların ya topraklarını kaybederek köylerini terk etmek ya da madene inmek zorunda kaldıkları belirtildi.

Kömürün artık vadesinin dolduğuna dikkat çekilen bildiride, yapılan bilimsel çalışmaların Türkiye için rüzgârı ve güneşi merkeze alan toplumun gerçek enerji ihtiyacına yönelik bir enerji dönüşümünün 2030’a kadar mümkün olduğuna dikkat çekildi. Karar alıcılardan, kimsenin işsiz, güvencesiz, sağlıksız, enerjisiz kalmadığı planlı ve kademeli bir kömürden çıkış planı hazırlanmasını talep eden imzacılar, bu planın ekolojik, ekonomik ve sosyal açıdan adil bir geçişi temin etmesinin şart olduğunu vurguladı.

“Türkiye’de elektrik üretiminin yaklaşık üçte biri kömürlü termik santrallerden karşılanıyor. TEİAŞ verilerine göre Türkiye’de kömürlü termik santral kurulu gücü 21,8 GW.”

‘Kömürden Adil Çıkış: Hedef 2030’ bildirisinde, kömürden adil çıkış için talepler şöyle sıralandı;

• Mevcut kömürlü termik santraller bugünden başlayarak 2030 yılına kadar kademeli olarak kapatılsın.
• Yeni kömür santralleri ve kömür madenleri için verilmiş izinler istisnasız iptal edilsin.
• Kömür madeni genişletmeleri durdurulsun.
• Kömür arama çalışmaları durdurulsun.
• Kömür madenlerinde ve termik santrallerde çalışan tüm emekçiler özlük haklarını ve geleceklerini güvence altına alacak programlarla desteklensin.
• Kömür bölgelerinde yaşanan ağır ekolojik yıkım ve buna bağlı insan sağlığındaki ve yerel ekonomideki çöküşün onarılması için etkilenen tüm ekosistemleri ve halkı kapsayan iyileştirme programları hayata geçirilsin.
• Krizlere karşı dirençli bir toplumu inşa etmek için şirketlerin çıkarlarını değil, kamu yararını, bilimi önceleyen politikalar geliştirilsin.

Kömüre karşı mücadele eden kurumlardan görüşler

Bakırtepe Çevre Platformu’ndan Hüsne Gölbaşı: “Sivas Kangal, Türkiye’nin tahıl ambarlarından biri. Bölgemizde 30 yıldır çalışan kömürlü termik santral nedeniyle hem küçükbaş hayvancılık zarar gördü, hem de tarımın verimliliği düştü. İklim ve gıda krizinin ortasında yaşadığımız bu çağda, bölgemizde hayvancılığın ve tarımının yeniden canlanması için kömürü terketmemiz şart.”

Afşin – Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu’ndan Mehmet Dalkanat: “Elbistan’da kanser olmayan ev yok. Üstelik ne göçmen kuşlar geliyor buraya ne 5 bin yıllık asmalar üzüm veriyor. Şimdi depremle birlikte insanımız da göç etmek zorunda kaldı. Deprem sonrası iki termik santral de durdu ve biz on yıllardır ilk defa temiz bir havada baharın kokusunu alabildik. Oysa Elbistan Ovası, Türkiye’nin dördüncü büyük ovası ve birinci sınıf tarım arazilerinden oluşuyor. Biz kömüre mahkum değiliz, afete dirençli kurulacak yeni kentimizde kömüre mahkum olmadan insanca yaşamak istiyoruz.”

İkizköy Çevre Komitesi’nden Nejla Işık: “Kömür, yarattığı tahribatla bize yaşam alanı bırakmayarak göçe zorluyor. Oysa biz burada kalıp, binlerce yıldır bu topraklarda yetişen zeytinlerimize sahip çıkmak, AB coğrafi işaretli zeytinyağımızı dünyaya tanıtmak istiyoruz. Artık yeter, tüm dünyada olduğu gibi kömürü yerin altında bırakalım, zeytinimize sahip çıkalım.”

Çağrıcı kurumlar, kampanyaya destek olmak isteyenler için komursuz2030.org üzerinden imza kampanyası başlattı.

Bildiriyi imzalayan örgütler:

• Adana – Çevre ve Tüketici Koruma Derneği
• Adana – Doğu Akdeniz Çevre Platformu
• Antalya – Korkuteli Dereköy Köylüleri
• Balıkesir – Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği
• Bursa – Doğayı ve Çevreyi Koruma Derneği
• Bursa – Nilüfer Gençlik Meclisi
• Çanakkale – Çan Çevre Derneği
• Denizli – Avdan Platformu
• Eskişehir – Eskişehir Çevre Koruma ve Geliştirme Derneği
• Hatay – Antakya Çevre Koruma Derneği
• İzmir – Ege Çevre ve Kültür Platformu
• İzmir – Foça Çevre ve Kültür Platformu
• Kahramanmaraş – Afşin / Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu
• Karaman – Karaman Ekoloji Derneği
• Muğla – İkizköy Çevre Komitesi
• Muğla – Muğla Çevre Platformu
• Sivas – Bakırtepe Çevre Platformu