Maden ihaleleri ne anlama geliyor?
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü web sayfası MAPEG duyurular-ihale ilanları bölümünde, 227.grup ihale ilanıyla 699 sahanın ihalesi yapılacağı 29 Nisan 2022 tarihinde ilan edildi.*
İhalesi yapılacak 699 maden sahaları Ek’teki Türkiye KML uydu haritasında yeşil olarak işaretlendiği üzere Türkiye’de 63 ile yayılmış durumda. Haritada, özellikle Çankırı-Çorum-Amasya ile Yozgat arasındaki alanda ihale edilecek sahaların yoğunluğu dikkati çekiyor.
Türkiye’de maden ruhsatı sayısı, 4 Nisan 2022 tarihi itibariyle MAPEG’de yer alan bilgilere göre 14.871 adet ve bunlara yenileri eklenecek.
ÇED raporlarındaki taahhütlerin yerine getirilmediği, terk edilerek çukurları kalan maden ocakları, mevcut işletilen maden ocakları, yeni açılacak olanlarla birlikte cevher için kazılacak tüm alanlar düşünüldüğünde, Türkiye, yer yüzeyinin her noktasının kazılacağı, adeta üstten sıyırma işlemi yapılacağı, yaşam için gerekli su kaynakları, ormanların yok edileceği, tarım alanları, su kaynakları, havanın kirletileceği, adeta çölleştirmeye doğru gidildiği görülüyor.
Madencilik faaliyetlerinde;
- Doğanın mutlaka korunması,
- Kamu yararının önceliği,
- Hukuk ve şeffaflık içinde madenciliğin yürütülmesi,
- Yörede yaşayanlardan onay alınmadan (sosyal onay) madencilik yapılmaması gerekiyor.
Madencilik bir kamu işidir. Madencilikte kar amacı olmamalıdır. Kar olduğu zaman denetim olmaz. Kar hırsı nedeniyle yoğun emek olup, ölümler artar. Unutmayalım ki doğa hakkı, insan hakkının önündedir. Bu dünya bize atalarımızın mirası değil, gelecek nesillerin bir emanetidir. Madencilik faaliyetlerinde yapılanların sonuçları, yol açtığı tahribat görüldüğünde, şu soruyu sormamıza neden olmaktadır. Her yerde her koşulda madencilik yapılmalı mı?
‘Yeniden değerlendirilmeyen ve tüketim döngüsüne katılmayan her şey bir hacim sorunudur’ yaklaşımını da içselleştiren ‘Hacimsel Madencilik’ anlayışına geçilmelidir.
T.C. Anayasası’nın çevrenin korunmasıyla ilgili 56’ıncı maddesini bir kez daha hatırlayalım. “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların görevidir.”
Her yerde madenciliğin yapılamayacağını, ‘madenciliğin çevreyi koruyarak da yapılabileceğini’ anlamak, öğrenmek ve kabul etmek gerekiyor. Yurt içinde ileri teknolojiyi geliştirerek, madenler işlenmeli, ihtiyaca göre, çevreyi ve canlı varlığını tehdit etmeyen, sürdürülebilir madencilik değil, sürdürülebilir yaşam odaklı madencilik yapılmalıdır. Madencilik politikaları ve madenciliğe yaklaşım değişmelidir.
*Maden ihale ilan duyurusu bilgileri ve KML haritası MAPEG web sayfasından alınmıştır.
Dr. Eşref Atabey
Jeoloji Yüksek Mühendisi /Tıbbi Jeoloji uzmanı
