Plastik kirliliğine son veren 2 milyon Dolarlık döngüsel malzeme ve tasarım projeleri

Dünya Ekonomik Forumu’nun dün (23 Ocak) Davos’ta gerçekleşen yıllık toplantısında, Ellen MacArthur Vakfı, Yeni Plastik Ekonomisi girişiminin desteğiyle, plastiğin atığa dönüşmesini durduracak, geri dönüşümlü ve kompostlanabilir beş yeni ambalaj çözümü için toplam 1 milyon Dolar ödül dağıttı. Vakıf, Ekim 2017’de de aynı tutardaki ödülü, “tasarım” başlığı altında yeni projelere ayırmıştı.

Denizlerdeki atık temizleme çalışmaları, plastik kirliliğin belirtileri/sonuçları üzerinde önemli rol oynar, ancak bu kirliliğin nedenlerini ortadan kaldırmazlar. Plastik kirliliğin yükselen akışına ayak uyduramazlar. Her yıl 8 milyon tondan fazla plastik, okyanuslara karışıyor, ancak yapılan temizlik çalışmaları, bu hacmin sadece yüzde 1’i ile ilgileniyor.

Tasarımcıları, girişimcileri, akademisyenleri ve bilim adamlarını, plastik sistemi yeniden düşünmek ve plastik ambalaj atıklarını ortadan kaldırmaya davet eden İnovasyon Ödülü, okyanuslardaki plastik kirliliğin çözümü olacak yeni materyallere 1 milyon Dolar ayırdı.

Plastiği neden yeniden düşünmeliyiz?

Plastikler her yerde, her an etrafımızdalar… Önümüzdeki 20 yıl içinde plastik talebinin ikiye katlanacağı belirtiliyor. Plastik üretim ve tüketim sistemimiz bozuldu… Plastiğin sadece yüzde 14’ünün geri dönüştürülmesinden kaynaklı, yılda 80 ila 120 milyar Dolar arasında küresel ekonomik bir kayıp da söz konusu. Çoğu plastik öge, atıla dönüşmeden önce sadece bir kez kullanılıyor ve çevre kirleticisi olarak kullanımı son buluyor… Uzmanlar, bu tüketim ve üretim sisteminin devam etmesi halinde, 2050’ye kadar okyanuslarda, balıktan daha fazla plastik olacağı öngörüsünde bulunuyorlar.

Peki, bunu nasıl düzelteceğiz?

Denizlerimizi ve topraklarımızı plastikten kurtarmak istiyorsak atıklarını temizlemekten fazlasını yapmalıyız. Öncelikle, plastiğin yapımını, kullanımını ve geri dönüşümünü tekrar düşünerek bu malzemeyi israf etmemiş oluruz… Bunu yapmak için daha iyi malzemelere, akıllı ürün tasarımlarına ve yeni döngüsel iş modellerine ihtiyaç var. İşte, tam da bu nedenle, Mayıs 2017’de 2 milyon Dolarlık Yeni Plastik Ekonomi İnovasyon Ödülü lanse edilmişti…

‘Tasarım’ ve ‘Materyal’ olarak iki ana kategori

5 Ekim 2017’de Malta’da düzenlenen Our Ocean/Okyanusumuz Konferansı’nda Döngüsel Tasarım Yarışması‘nın kazananlarının duyurusu yapılmıştı. Döngüsel Malzeme Yarışması’nın kazananları ise 23 Ocak 2018 tarihinde Davos’ta gerçekleşen Dünya Ekonomik Forumu’nun yıllık toplantısında açıklandı. Kazananlar Think Beyond Plastic/Plastiğin Ötesinde Düşün işbirliği ile 12 aylık hızlandırılmış bir programa katılacak ve kendi tasarladıkları yenilikleri, ölçek olarak pazarlanabilir yapmak amacıyla uzmanlar ile çalışacaklar.

Döngüsel Malzeme Yarışması Kazananları

*Geri Dönüşümsüz Ambalajı Geri Dönüşümlü Yapma Kategorisi

University of Pittsburgh / Pittsburgh Üniversitesi

Amerika Birleşik Devletleri

“Nano-mühendislik ile oluşturulan geri dönüştürülebilir, esnek ve dayanıklı ambalaj…”

Nano-mühendislik uygulayarak, geri dönüşümsüz çok katmanlı karmaşık ambalajların yerini alabilen, geri dönüştürülebilir bir malzeme oluşturuyor. Bu yöntem, doğanın çok çeşitli malzemeler oluşturmak için sadece birkaç moleküler yapı taşını kullanma şeklini taklit ediyor.

Aronax Technologies Spain / İspanya Aronax Teknolojileri

İspanya

“Çok katmanlı ambalaj yerine geri dönüşebilir, manyetik kaplama…”

Geri dönüşüm mümkün olan, kahve ve medikal ürünler gibi hassas ürünleri korumak için uygun hale getiren, daha iyi hava ve nem yalıtımı oluşturacak, bir malzemeye uygulanabilir manyetik bir katkı maddesi.

*Doğanın Başa Çıkabileceği Malzemelerin Birleştirilmesi Kategorisi

Full Cycle Bioplastics, Elk Packaging, Associated Labels and Packaging /Tam Dönüşümlü Bioplastikler, Elk Ambalaj, Birleşmiş Markalar ve Ambalajlama

Amerika Birleşik Devletleri

“Ağaç ve bitki atıklarından yapılan ambalaj, bakterilere yedirilerek tekrar yeni plastiğe dönüşebilir…”

Granola kurabiyelerinden cipslere hatta çamaşırhane deterjanına kadar geniş bir ürün yelpazesi paketlemek için tarımsal yan ürünler ve gıda atıklarından kompostlanabilir yüksek performanslı malzemelerden yenilenebilir malzeme.

VTT Technical Research Centre of Finland / VTT Finlandiya Teknik Araştırma Merkezi

Finlandiya

“Plastik gibi görünen ve hissettiren fakat ahşaptan yapılan ambalaj…”

Müsli, fındık ve peynir gibi ürünleri paketlemek için kullanılabilecek, kompostlanabilir, tarım ve orman yan ürünlerinden oluşan çok katmanlı malzeme.

Fraunhofer Institute for Silicate Research / Fraunhofer Silikat Araştırma Enstitüsü

Almanya

“Taze gıda ambalajını kompostlayan plastik için organik kaplama…”

Gıdaların erken bozunması ve biyopolimerli ambalajlamaya karşı koruyan, birçok farklı gıda ambalaj uygulamalarında kullanılabilen, silikat ve biyopolimerli ve tamamen kompostlanabilen bir kaplama.

*Market Alışverişini Yeniden Düşünme Kategorisi

MIWA

Çek Cumhuriyeti

“Market alışverişini tek kullanımlık ambalajlar kullanmadan ve plastik ev gereçleri atıklarını önleyerek yapmak…”

Alışveriş yapanların tam miktarındaki ihtiyaç siparişlerini, tekrar kullanılabilen ambalajda, üreticiden kendilerine en yakın mağazaya ya da evlerine yönlendirmesini sağlayan bir uygulama.

Algramo

Şili

“Geri dönüştürülebilir olmayan tek kullanımlık poşetlere ihtiyaç duymadan doğru ürün miktarına erişim…”

Şili’de bir sosyal girişim olan Algramo, Şili’de 1200 yerel mağazanın oluşturduğu ağ üzerinden, yeniden kullanılabilir kaplardaki az miktarlı ürünlerini sunuyor.

*Poşetleri Tekrar Tasarlamak Kategorisi

Evoware

Endonezya

“Bir besin takviyesi ile milyarlarca küçük parçalı plastiğin yerine geçen yosun bazlı ambalaj…”

Endonezyalı yeni girişimci Evoware, çözünebilen ve yenilebilen yosun bazlı malzemeden yapılmış (Örneğin; granül kahve veya erişte için aroma içeren) gıda paketleri ve poşetler tasarlıyor.

Delta

İngiltere

“Restoranlar ve diğer hizmet sektörü işletmeleri için yenilebilir ya da suda çözünebilen poşet çözümü…”

Delta, restoranlara, yenilebilir ve kompostlanabilir poşetler içinde yapılan ve servis edilen sosları, yoğunlaştırılmış bir teknoloji ile sunuyor.

*Al-Götür Kahveyi Yeniden Tasarlama Kategorisi

CupClub

İngiltere

“Her yıl kullanılan 100 milyar tek kullanımlık bardak ve kapaklarının yerini alacak geri dönüşümlü bir bardak ekosistemi…”

Tekrar kullanılabilir bardakların herhangi bir katılımcı mağazaya bırakılabildiği, tekrar kullanılabilen bardak abonelik hizmeti.

TrioCup

Amerika Birleşik Devletleri

“Plastik kapak ihtiyacını ortadan kaldıran tek parça bardak…”

Plastik kapak ihtiyacını ortadan kaldıran, origami benzeri teknik ile yapılan tek kullanımlık kağıt bardak tasarımı. Markanın yaratıcıları, yüzde 100 kompostlanabilir bir malzeme kullanıyor ve yüzde 100 geri dönüşümlü bir alternatif üzerinde çalışıyor.