Smyrna antik tiyatrosunda ilk antik tuvalet

İzmir’in Kadifekale semti yamacında bulunan yaklaşık 2400 yıllık Smyrna Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında elde edilen bulgular, dönemin sosyal ve kültürel hayatına ışık tutmayı sürdürüyor. 1500 yıl önce üzeri toprakla kapanan ve gün yüzüne çıkarılması için İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de desteğiyle kazı çalışmaları süren antik kente ait tiyatroda, latrina (tuvalet) bulundu.

Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi  Doç. Dr. Akın Ersoy (Fotoğrafta), Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle İzmir Katip Çelebi Üniversitesi adına yürütülen çalışmalarda hiç beklemedikleri buluntularla karşılaştıklarını, heyecanlı olduklarını söyledi. Akın Ersoy; “Bizim bildiğimiz tiyatroların yakınlarında, gelen izleyicilere hizmet eden latrinalar var ama böyle tiyatronun sahne binası içerisinde bir mekanın tuvalet olarak kullanılıyor olması bir ilk” dedi.

Akdeniz coğrafyasındaki tiyatrolarda bir ilk

Ersoy, buldukları latrinanın özelliklerini şöyle anlattı; “12-13 kişinin birlikte kullanabileceği, Anadolu’da daha sık gördüğümüz şekliyle U planlı oturma düzenine sahip bir tuvalet. Çok sayıda kişinin bir arada bu tuvalet mekanını kullanması aynı zamanda sosyalleşmeyi de beraberinde getiriyordu. Sadece sahne binasında çalışan ve yine tiyatroda performans gösteren sanatçılar tarafından kullanıldığını düşünüyoruz. Çünkü sahne binası izleyiciye kapalı. Kapalı alanda bulunduğu için bunu ‘sanatçı tuvaleti’ olarak değerlendirmek mümkündür. Bu da Akdeniz coğrafyasındaki tiyatrolarda bir ilk olarak karşımıza çıkıyor.”

Tiyatronun tarihinin M.Ö. 2. yüzyıla dayandığını, latrinanın ise M.S. 2. yüzyılda tiyatroda yapılan büyük çaplı değişiklikler sırasında inşa edildiğini değerlendirdiklerini belirten Ersoy, latrina ve tiyatronun M.S. 5. yüzyıla kadar kullanıldığını belirtti.

2012 yılından bu yana İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kazıya verdiği destek miktarı 12 milyon lirayı aştı.