Tasarımda doğanın iz düşümü; Biyomimikri
Açık lisansla yayın yapan online eğitim platformu www.biomimicryfe.com, girişimciler başta olmak üzere doğa, teknoloji ve gelecek ile ilgilenen herkesin erişimine açıldı. ‘Girişimciler için Biyomimikri’ projesi, Türkiye Cumhuriyeti Avrupa Birliği Bakanlığı, Türkiye Ulusal Ajansı ERASMUS+ Programı kapsamında, Tüketici ve Çevre Eğitim Vakfı /TÜKÇEV öncülüğünde ve genel koordinatörlüğünde, MENTUS Medya, İspanya, Hollanda Biomimikri Vakıfları, A.B.D Trenddesk Kuruluşu ile İstanbul Şehir Üniversitesi ve TOBB Üniversitesi işbirliğiyle gerçekleştirildi.
Biyomimikri Nedir?
Biyo (yaşam) ve mimikri (benzetim) kelimelerinin biraya gelmesiyle oluşturulan Biyomimikri kavramı; doğanın içindeki formları, süreçleri ve sistemleri rehber alarak, doğanın öğretileri ile gezegene daha az zarar veren çözümler geliştirilmesini kapsıyor.
Biyomimikri, ‘yeni bir inovasyon disiplini’, ‘çok disiplinli tasarım yaklaşımı’, ‘doğa ile yeni bir ilişki’ veya ‘sürdürülebilir gelişim etiği’ olarak tanımlanıyor.
Cırt cırt Biyomimetik’in en yaygın bilinen örneklerinden biri. Cırt cırt, 1941 yılında İsviçreli mühendis George de Mestral tarafından köpeğindeki pıtrakları çıkardıktan ve nasıl çalıştığına daha yakından bakmaya karar verdikten sonra icat edildi. Pıtrak iğnelerinin sonunda bulunan küçük kancalar, şimdi her yerde bulunan cırt cırtı yaratmak için ona ilham verdi.
Bilim insanları, V şeklinde uçan sürüleri incelediğinde öndeki kuşun kanatlarını çırptığında, arkasındaki kuşun uçmasını kolaylaştıran yukarı yönlü bir hava akımı yarattığını keşfetti. Bu sayede kuşlar, tek başlarına kat edebilecekleri mesafeyi yüzde 70’in üzerinde bir oranla arttırabiliyorlardı.
Stanford Üniversitesi’nde bir grup araştırmacı, aynı taktiği kullanarak yolcu uçuşlarında yakıt tasarrufu elde edilebileceğini düşünüyor. Prof. Ilan Kroo liderliğindeki ekip, West Coast havalimanlarından gelen jetlerin, Doğu Kıyısı’na doğru yola çıkarak formasyona katıldığı ve uçuşa geçtiği senaryolar tasarlıyor. Uçaklarla V şeklinde seyahat eden Kroo ve araştırmacıları, uçağın önde uçan uçağa kıyasla yüzde 15 daha az yakıt kullanabileceğini düşünüyor.
Nilüfer çiçeği bir diğer adıyla Lotus, kuru arazinin köpekbalığı gibidir. Bu özel çiçeğin mikro-pürüzlü yüzeyi, toz ve kir parçacıklarını doğal olarak temizler, yaprakları her daim pırıl pırıl görünür. Bir mikroskop altında bir nilüfer yaprağına baktığınızda, toz lekelerini savurabilecek minik tırnak benzeri çıkıntıları görebilirsiniz. Su tanecikleri bir nilüfer yaprağı üzerinde yuvarlandığında, arkasında temiz ve sağlıklı bir yaprak bırakarak yüzeydeki her şeyi toplar. Alman şirketi Ispo, bu fenomeni araştırmak için dört yıl harcadı ve benzer özelliklere sahip bir boya geliştirdi. Boyanın mikro-pürüzlü yüzeyi, dış yüzeylerde yeniden boyanma ihtiyacını azaltarak toz ve kir birikmesini önlüyor.
Herkes için ücretsiz online eğitim platformu
İstanbul Şehir Üniversitesi Dragos Yerleşkesi’nde gerçekleşen Girişimciler için Biyomimikri Programı kapsamında projenin tanıtım toplantısı ve iki farklı panel gerçekleştirildi. Dünya üzerinde yer alan 10 milyon organizmayı, birer tasarımcı olarak ele alan program kapsamında; girişimcilere doğayı inceleyerek geleceği şekillendirmelerine fırsat sunan ücretsiz online eğitim platformuna www.biomimicryfe.com adresi üzerinden erişilebiliyor.
