2023 Avrupa Atık Azaltım Haftası teması; ‘Ambalajlar: Paketli Ürün Alma’
Dünya genelinde artan ve ciddi tehditleri beraberinde getiren atık sorunu için yürütülen farkındalık çalışmaları arasında yer alan Avrupa Atık Azaltım Haftası (European Week for Waste Reduction / EWWR) bu yıl 15. kez düzenleniyor.
18-26 Kasım 2023 tarihleri arasında web sitesi üzerinden ‘Ambalajlar: Paketli Ürün Alma’ temasıyla yapılacak organizasyona; belediyeler, kamu kurumları, atık yönetim şirketleri, özel şirketler, sivil toplum örgütleri, okullar ve üniversitelerin yanı sıra vatandaşlar da bireysel olarak katılabiliyor.
En iyi atık, üretilmeyen atıktır
Ambalaj, üreticiden tüketiciye kadar ürün tedarik zinciri boyunca çeşitli işlevlere hizmet ederek günlük hayatımızda çok önemli bir rol oynuyor. Ancak ambalajın çevre üzerinde olumsuz ve oldukça büyük bir etkisi bulunuyor. İşlenmemiş malzeme kullanımı açısından, Avrupa Birliği’nde plastiklerin yüzde 40’ı ve kağıdın yüzde 50’si ambalaj için kullanılırken, yaşamın son aşamasına bakıldığında, kentsel katı atıkların yüzde 36’sını ambalaj atıkları oluşturuyor. Bu bağlamda, 2023 Avrupa Atık Azaltma Haftası, ambalajın güçlü çevresel etkisi konusunda farkındalığı artırmayı ve daha sürdürülebilir bir tüketim ve üretim davranışını teşvik etmeyi amaçlıyor. EWWR, tarihinde ikinci kez (İlki 2016’da) ambalajlamaya odaklanıyor. E-ticaret sektörünün artmasıyla birlikte azalmayıp, aksine büyüyen hacmiyle atıklar açısından bu konu, 7 yıl sonra bile önemini koruyor.
EWWR sırasında uygulanan eylemler “3R”yi ele alıyor; (Reducing waste, Reusing products, and Recycling materials) atıkların azaltılması, ürünlerin yeniden kullanılması ve malzemelerin geri dönüştürülmesi. Sırayla bu uygulamalar, atık hiyerarşisine uygun olarak, EWWR’nin tüketicilere ve karar vericilere atıkları azaltmak için ilk olarak dikkate almalarını önerdiği seçenekleri temsil ediyor. “En iyi atık, üretilmeyen atıktır!” EWWR’nin en güçlü sloganlarından biri olarak biliniyor.
Atık önleme kilit önem taşıyor
2012 ve 2020 yılları arasında geri dönüştürülemeyen ambalajların hacmi arttı. Buna karşılık, Aralık 2020’de Avrupa Komisyonu, ambalajlamayı, fazla ambalajlamayı ve dolayısıyla ambalaj atıklarını azaltma kapsamında tüm ambalajların 2030 yılına kadar ekonomik açıdan uygun bir şekilde yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir olması hedefini belirledi. Hedefe ulaşmada atık önlemenin rolü kilit önem taşıyor.
Marmara Belediyeler Birliği’nin Türkiye Koordinatörü olduğu Avrupa Atık Azaltım Haftası kapsamında, katılımcıların atık yönetimi konusunda farkındalık oluşturacak faaliyetler yürütmesi teşvik ediliyor. Bu hafta içerisinde gerçekleştirilen en başarılı çalışmalar, EWWR ödüllerine aday gösteriliyor. Bu sene, hafta boyunca Avrupa ve ötesindeki 29 ülkede atık azaltma, ürünlerin yeniden kullanımı ve onarımı, malzemelerin geri dönüşümü ile temizlik çalışmalarına odaklanan 14.522 eylem gerçekleştirilecek.