Gerilim altında: Yapı aracı olarak ‘kumaş’ kullanılan 5 mimari proje
Yapı kumaşı yenilikçi bir mimari malzeme olarak ortaya çıkmıştır. Kumaş, genellikle akışkanlığından dolayı kendi başına duramazken, yapı kumaşı gücünü gerginliğinden alır. İşin özü, dokuma örgüsünün sabitlenmesi için yapısal bir çerçeve sağlamakta yatar. Kumaş ve çelikten elde edilerek ortaya çıkan dinamik formlar, görsel olarak çarpıcı ve eşit derecede işlevseldir. Bir yapı aracı olarak kumaşın arkasındaki fikir yeni bir şey değil. Teknolojideki modern ilerlemeler, özellikle de yeni malzeme ve kaplamaların geliştirilmesi yoluyla bu unsurun inşaatta yeniden canlandırıldığını görüyoruz. Gerilebilen yapılar, mimarlara, diğer yapı malzemelerinin yapamayacağı şekillerde esneklik sunan hafif, güçlü ve dayanıklı sistemlerdir.
Kumaşın en cazip özellikleri; ışığı yayması, akustiği azaltması ve geniş alanların üzerine kesintisiz olarak köprü kurabilme becerilerini içermesidir.
Aşağıdaki projeler, duvardan duvara tavan düzlemleri ya da üç boyutlu güneş gölgeleme cepheleri gibi yapısal kumaş kaplama özelliklerini içeren projelerdir. Yarı saydam ve opak sargılı bu seri, hem binaya, hem de manzaraya şekil veriyor.

Kral Fahad Milli Kütüphanesi / Riyad, Suudi Arabistan
Mimari Proje: Gerber Architekten
Yapı Kumaşı Şirketi: Sefar
Suudi Arabistan Riyad’da hızla değişen Olaya Bölgesi’nin ortasında yer alan Kral Fahad Ulusal Kütüphanesi, ön cephesinin ikonik itiş ve çekişi aracılığıyla izleyici kendine çeker. Beyaz kumaşın devam eden şeritleri, UV ışınlarından derinlik, eğrilik ve koruma sağlayan bir şekilde bir çelik ve tel çerçeve üzerine yerleştirilmiştir. Gerber Architekten, bilgi alışverişini teşvik etmek için yumuşak aydınlatma ile türünün tek örneği olacak bir okuma alanı sağlamakla görevlendirildi. Tavanın tamamı, Sefar Mimarlığı’nın, sert bir çelik ve cam yapı içinde gözden kaybolan ve ortada yumuşak, rüya gibi bir okuma ortamı bırakan ışık tavanın altında konumlandırılmış tepe penceresine dönüştü.

Soundforms / Londra, İngiltere
Mimari Proje: Flanagan Lawrance
Yapı Kumaşı Şirketi: Architen Landrell
Soundforms, akustik ile ilgili yüksek kaliteli bir dış mekan performans kabuğudur. Bu İngiltere’de tasarlanmış ve üretilmiş performans salonu, taşınabilir veya kalıcı olma yeteneğine sahiptir ve hafif ağırlıklı olarak gerilip uzayabilen ya da şişirilebilir konstrüksiyonda görmüş olabilirsiniz. Performans salonu üç boyuta evrilebiliyor, ancak heykelsi organik formunu koruyor. Yoğun akustik ve malzeme araştırmaları benzersiz akustik projeksiyon için en uygun kanal olduğunu işaret ediyor. Yüzey kaplaması, Architen Landrell tarafından yapılmış beyaz PVC kaplı polyester kumaştır. Üstün akustik özelliklerinin yanı sıra, yapı kumaşı, eşsiz dayanıklılığa ve kendi kendini temizleme özelliklerine sahiptir.


Zenith de Strasbourg / Strazburg, Fransa
Mimari Proje: Massimiliano ve Doriana Fuksas
Yapı Kumaşı Şirketi: Valmiera Cam Grubu
Yapı kumaşı büyük uygulamalara iyi çevrilir. Fransızca en büyük anlamına gelen Zenith, banliyöler ve şehir merkezi arasında, Strazburg kentinin hemen dışında konumlanan 1,000,000 metrekarelik bir etkinlik alanıdır. Mimar, enerjiyi yönlendirecek ve başka türlü bir yatay manzaraya dönüşecek geometrik bir lamba tasarladı. Büyük etkinlik alanında, çelik iskeleti üzerinde kayan esnek bir kumaş olan -Valmiera Glass Group tarafından yapılan- Atex 5.000 TRL kullanılmıştır. Parlak turuncu membran, gün boyunca güneş çarptığında opaktır, ama gece olduğunda ve konser devam ederken, kumaş, altındaki çelik kabuğunu ortaya çıkararak kendi içinden aydınlatır.

Arena da Amazônia / Manaus, Brezilya
Mimari Proje: Schlaich Bergermann Partner
Yapı Kumaşı Şirketi: CENO TEC
Manaus’daki stadyum dışarıdan yapısını gizler. Kumaş, sahanın etrafında 300.000 metrekare uzanarak nazik taç yaprakları şeklinde zarif jestle yere dokunuyor. İçeri girildiğinde, çıkıntılı ve karmaşık yapı ortaya çıkar, beyaz kumaş ise metal kabuk üzerinde sıkı bir şekilde arkaya düşer. Yapı kumaşı CENO TEC tarafından 252 farklı cam / PTFE membran parçasından yapılmıştır. Şirket, kumaşlarının üstün özelliği, dayanıklılığı ve uzun ömürlülüğü ile dünya çapında güven sağlamıştır.

Cape Town Stadyumu / Cape Town, Güney Afrika
Mimari Proje: GMP Architects, Louis Karol & Associates ve Point Architects
Yapı Kumaşı Şirketi: Hightex
Atlantik Okyanusu’nun yanında yer alan bu Güney Afrika stadyumu, yakınındaki dağların çekim gücünü taklit eden, güzel yumuşak gövdeli bir binadır. Stadyumun kemikleri radyal olarak dışa doğrudur. Sahanın üzerinde, kenarlarda ve mekan boyunca vadi benzeri bir membrana sarılmış kiriş sistemi oluşturmuştur. Yarı saydam PTFE kaplı, gümüş el örgülü cam kumaş, yarı saydamlığı ve hava geçirgenliği için tercih edildi. Kabuk yapısının hafif uzantıları, yumuşak kumaş aracılığıyla şekil bulur. Hightex, iç ve dış mekan uygulamalarında atmosferik koşulların kumaşta serbestçe akmasını sağlayan örgü kumaşlar için mükemmel bir yapı kumaşı seçeneği sunar.