Ana Sayfa YaşamSANAT MEKANLARI Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonu’ndan; MOTİF

Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonu’ndan; MOTİF

Yazar: Mehlika Bilgutay CETIN

Türkiye’nin ilk özel müzesi olan Sadberk Hanım Müzesi, kuruluşunun 40. yıldönümünü, esin verici bir sergi ve ona eşlik eden bir katalogla kutluyor.

31 Ekim 2021 tarihine kadar devam edecek MOTİF başlığıyla kurgulanan sergi, müzenin sadece belirli bir eser grubunu sunmayıp, bütün müzeyi eserleriyle birlikte panoramik bir çeşitlilik içinde görünür kılıyor.

MOTİF sergisi, çok farklı coğrafyalarda birbirleriyle karşılaşmış farklı kültürlerin tarihsel motiflerini bir araya getiriyor.

Bugüne kadar hazırlanan her sergi, müze koleksiyonlarının kuvvetli yönlerini göz önüne serdi. Yıldönümü projesi ise eserleri bu defa motifler yoluyla birbirine bağlıyor ve nispeten küçük, ama “kabına sığamayan” müzenin aslında ne kadar zengin olduğunu anlatıyor. Serginin amacının; bilgilendirmek, merak uyandırmak ve estetik ifadesi güçlü bir derlemenin güzelliğini paylaşmak olduğu belirtiliyor.

Projenin en önemli başarılarından biri, ortalama dikkatten kaçabilecek yüzlerce motifi görünür hale getirmesi. Sergi ve serginin yayın projesi, her yaştan, her meslekten izleyiciyi, tarihsel motiflerin anlattıklarıyla entelektüel bir bağ kurmaya davet ediyor, sanat ve biçimler dünyasına dair yeni bir görsel palet ve zihinsel alıştırma olanağı sunuyor.

Motifler, tarihsel süreçte yeni kimlikler kazanıyor

Motifler sanat eserinin ana taşıyıcılarıdır. Bir romanın, öykünün veya bir senfoninin, türkünün motifleri eserin ilerlemesini, yaşamasını sağlar. Latince motivus kelimesi harekete geçirme, hareket ve akış anlamlarını içerir. Sadberk Hanım Müzesi’nin gerek Arkeoloji gerekse Türk-İslam Bölümü’nde yer alan eserlerin üzerindeki motiflerin tarihsel derinliğini, akışını ve kültürel hareketliliğini bu proje bütün güzelliğiyle gözler önüne seriyor. Antikçağda çarkıfelek motifi sikkelerde elden ele dolaşmış, kandiller bereket boynuzuna, asma dallarına, salkım salkım üzümlere, yani bolluk ve berekete ışık vermiş. Girlant ve akantus motifleri Osmanlı sanatında da benimsenmiş. Antik Rodos’un sikkelere işli simgesi gül (rhόdon) bize hâlâ anlamlı mesajlarını iletiyor.

Gümüş didrahmi sikke / Silver didrachm coin
Helenistik Dönem, MÖ 275-250 / Hellenistic, 275-250 BC SHM 10289-S.465

Efsanevi yaratıklar korkutmuş, korumuş; insan figürü sikkelerde tanrıları, hükümdarları temsil etmiş. Kadim lotus ve palmet motifini Osmanlı çini ustaları da işlemiş. Motifler kervan yollarından gidip gelmiş; bugün de örneğin giysilerimizde, çantalarımızda dünyayı geziyor. Eskiden ustadan çırağa, büyüklerden çocuklara ve torunlara aktarılmış, şimdi de tasarımcıların yaratıcılığında yeni kimlikler kazanıyor.

Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonu’ndan seçilen 466 eser ve 500’e yakın motife göz gezdirirken Anadolu merkez olmak üzere, Türkiye’nin Doğu ve Batı’yla ne kadar bütünleşik olduğu çok iyi anlaşılıyor.

Motifler, genelden özele giden sıralamayla beş konu altında toplanmış:

  • Dünya ve evren algısı “Yaşam ve Güç”
  • Doğa sahneleri ve bitkiler dünyası “Doğa”
  • İnsanın kendi imgesini ve hayvan figürlerini sanata aktarması “Figürlü Bezeme”
  • Büyük ve görkemli bir sistemin kurallarının sanat yoluyla tekrarı “Düzen ve Uyum”
  • İnsanın mekânlar kurarak çevresini şekillendirmesi “Mekân”
Yağlık / Napkin
Osmanlı, 19. yüzyıl / Ottoman, 19th century SHM 19067-İ.1747

Çalışmanın hedeflerinden biri; “yaratıcılıkta kurallar, esinlenme, çağrışım” gibi birçok konunun gözden geçirilmesine zemin hazırlayarak bu konuları, hem sanat tarihi hem de güncel sanat çevreleriyle paylaşmak. Motifleri, dijital çağın görselliğiyle harmanlama, eski sanat eserlerinin ve el sanatı ürünlerinin yansıttığı mükemmelliğe dikkat çekmek de, belirlenen amaçlar arasında yer alıyor.

MOTİF projesi İTÜ Mimarlık Tarihi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turgut Saner’in önerisi ve kurgusuyla hayata geçirildi. Projenin sergi ve yayın çalışması Prof. Dr. Turgut Saner, Dr. Şebnem Eryavuz, Hülya Bilgi ve müze ekibi tarafından tamamlandı.

Arçelik Türkiye ve KoçSistem’in teknoloji sponsorları olarak destek verdiği, MOTİF sergisi, 31 Ekim 2021 tarihine kadar, Çarşamba hariç her gün 10:00-17:00 saatleri arasında ziyaretçilerini ağırlıyor. 

İlgili Diğer Haberler

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul et Daha fazla oku